Gęstość odżywcza żywności – jakich produktów nie powinno zabraknąć w diecie seniora?

Dieta seniora jest często niedoborowa m.in. w białko, wapń, żelazo czy witaminy z grupy B. Obecne są w niej natomiast w nadmiarze produkty bogate w tłuszcz i węglowodany łatwo przyswajalne. Dlatego należy dążyć do tego, by w codziennym menu osoby starszej znalazły się produkty o skoncentrowanej zawartości składników odżywczych.

Warto zwrócić uwagę na gęstość odżywczą

Gęstość odżywcza to jeden z parametrów oceniających wartość odżywczą żywności. Zazwyczaj obrazuje zawartość składników pokarmowych w odniesieniu do wartości energetycznej, często na 100 kcal lub 1000 kcal produktu. Im żywność zawiera więcej składników odżywczych w danej ilości kalorii, tym jego gęstość odżywcza jest większa.

Interesującym jest fakt, że naukowcy, już w latach 30-tych XX wieku podejmowali próby oszacowania indeksów gęstości odżywczej. Do dnia dzisiejszego opracowano co najmniej kilka wskaźników charakteryzujących wartość odżywczą żywności, m.in. Wskaźnik Jakości Żywieniowej, Wskaźnik proporcji Składników Zalecanych do Ograniczanych, Wskaźnik Zdrowego Jedzenia, Wskaźnik ANDI.

Zastosowanie wskaźnika ANDI w komponowaniu diety seniora

Indeks gęstości odżywczej żywności ANDI (z ang. Aggregate Nutrient Density Index) opracowany przez dr Fuhrmana szereguje wartość żywieniową produktów w zależności od zawartości w nich 34 składników odżywczych, a także ich zdolności do zmiatania wolnych rodników opierając się o skalę ORAC. Wartości te przeliczono na jednostkę kalorii. Maksymalna liczba punktów do zdobycia przez dany produkt wynosi 1000.

Do produktów o największym wskaźniku ANDI zalicza się m.in.:

  • jarmuż – 1000 pkt.
  • szpinak – 707 pkt.
  • brukselkę – 490 pkt.
  • marchew – 458 pkt.

Warzywa i owoce stanowią przede wszystkim produkty o skoncentrowanej zawartości witamin, składników mineralnych, różnych związków prozdrowotnych oraz błonnika. Z tego względu warzywa i/lub owoce powinny znajdować się w każdym posiłku seniora.

Źródła białka i wapnia

Dieta seniora bardzo często niedoborowa jest w białko i wapń. Dlatego też należy zwrócić szczególną uwagę na obecność w codziennym menu osób starszych takich produktów jak:

  • chude mięso (drób, indyk, chuda wołowina),
  • napoje fermentowane (np. jogurt, kefir), mleko (jeśli jest dobrze tolerowane),
  • sery twarogowe,
  • ryby (w tym drobne ryby spożywane ze szkieletem),
  • warzywa strączkowe (jeśli dobrze tolerowane).

Produkty zbożowe i ziemniaki źródłem nie tylko węglowodanów

Senior powinien czerpać energię przede wszystkim z produktów zbożowych, takich jak pieczywo, kasze, płatki i makarony. Dobrym źródłem węglowodanów są także ziemniaki. Produkty zbożowe, prócz węglowodanów, dostarczą m.in. witaminy z grupy B, żelazo, magnez, cynk i potas. Należy podkreślić, że wysoką wartością odżywczą charakteryzują się produkty pełnoziarniste. Zboża oczyszczone mają zdecydowanie niższą wartość odżywczą.

Rola błonnika pokarmowego w diecie osób starszych

Błonnik – włókno pokarmowe, stanowi grupę roślinnych cukrów złożonych pochodzących ze ścian komórek roślinnych. W jego skład wchodzą ligniny, celulozy, pektyny, śluzy oraz gumy roślinne. Organizm ludzki nie trawi błonnika, ale jest on istotnym składnikiem pożywienia, ponieważ pobudza perystaltykę jelit, zapobiegając zaparciom [1].

Problem żywienia osób starszych

Według prognozy GUS na lata 2014-2050 w Polsce populacja osób w wieku powyżej 60 r. ż. wzrośnie w końcu tego okresu do 13,7 miliona osób i będzie stanowiła ponad 40% ogółu ludności [2]. Podstawową cechą starości jest znaczny spadek zdolności adaptacyjnych człowieka w wymiarze biologicznym i psychospołecznym. Związany z wiekiem spadek aktywności hormonalnej i czynnościowej wielu narządów wewnętrznych powoduje konieczność zmiany między innymi sposobu odżywiania [3].

Dlaczego seniorzy muszą zwracać uwagę na ilość błonnika w diecie?

Z wiekiem pojawiają się zaburzenia łaknienia oraz trudności w żuciu, połykaniu i trawieniu pokarmu. Błonnik stymuluje wydzielanie śliny w ustach i enzymów trawiennych w układzie pokarmowym. Dzięki temu trawienie jest skuteczniejsze. Celuloza spowalnia wchłanianie cukrów przez co obniża stężenie glukozy we krwi. Zapobiega też zaparciom zwiększając perystaltykę jelit [4].

Nadmiar błonnika w diecie powoduje jednak problemy z wchłanianiem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i zaburza wchłanianie wielu związków mineralnych. Włókno pokarmowe wchłania wodę, więc spożywane w nadmiarze może prowadzić do odwodnienia, szczególnie, gdy podaż płynów jest zbyt mała.

Zalecenia żywieniowe dla seniorów

Aby dostarczyć zalecane 20-40 gramów błonnika na dobę, konieczne jest włączenie do diety odpowiedniej ilości warzyw, owoców i zbóż. Jeśli stan zdrowia osoby starszej jest dobry, a układ pokarmowy sprawny, taka osoba powinna postępować zgodnie z ogólnymi zasadami zmodyfikowanej piramidy zdrowego żywienia dla seniorów [3,5]. Z mojego doświadczenia w pracy z seniorami (wykłady, warsztaty) wynika jednak, że istotne jest zwrócenie uwagi na sposób przygotowania posiłków zawierających błonnik: można warzywa i owoce obrać ze skórki, drobno zetrzeć lub zmiksować oraz podawać w połączeniu z lubianymi przez seniorów składnikami (biszkopty, lody, twarogi). Wiele schorzeń w wieku podeszłym komplikuje sposób w jaki możemy podać błonnik tak, aby korzyści były odczuwalne przez seniora.

Opracowanie: Ewa Dygasiewicz

Bibliografia

  1. Kusznierewicz B. Nieodżywcze substancje prozdrowotne pochodzenia roślinnego, (w) Sikorski Z, Staroszczyk H. (red.) Chemia Żywności. Wyd. WNT, Warszawa 2013: 106-118.
  2. Główny Urząd Statystyczny, Informacja o sytuacji osób starszych, Warszawa 2016: 7-8.
  3. Jarosz M. Rychlik E. Sajór I. Populacja osób w starszym wieku, (w) Jarosz M. (red.) Praktyczny podręcznik Dietetyki. Wyd. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2010: 96-103.
  4. Roszkowski W. Żywienie osób starszych, (w) Hasik J, Gawędki J. (red.) Żywienie człowieka zdrowego i chorego. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 2000: 86-94.
  5. Ciborowska H, Rudnicka A. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2000.

Izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych w diecie seniora

Kwasy tłuszczowe trans znajdują się w naturalnych produktach np. maśle, mleku oraz w tłuszczach przetworzonych, które powstały w wyniku częściowego utwardzenia/uwodornienia tłuszczu.

Spożycie kwasów tłuszczowych trans w Polsce szacuje się na poziomie 2 do 6,9 g dziennie [2]. Ich najbardziej optymalna spożyta ilość, zarówno ze źródeł naturalnych, jak i przetworzonych, nie powinna być większa niż 1% podaży całkowitej energii w diecie.  Przy racji pokarmowej rzędu 2000 kcal ilość ta powinna być mniejsza niż 2 g.

Aby zmniejszyć spożycie kwasów tłuszczowych trans należy ograniczyć spożywanie gotowych produktów cukierniczych lub margaryn twardych czytając etykiety znajdujące się na opakowaniach [1]. Należy szukać tam informacji: tłuszcz częściowo uwodorniony/utwardzony – informacja ta będzie oznaczała, że dany produkt zawiera niekorzystne dla zdrowia tłuszcze trans.

Zawartość niekorzystnych dla zdrowia tłuszczów trans np. wafelku czekoladowym może wynosić ok. 2,5-2,9 g, natomiast w porcji frytek z fast fooda ilość ta może być równa nawet 8,2 g/porcję [3,4]

Przekroczenie normy na dzienne spożycie kwasów tłuszczowych trans, może powodować m.in. odkładanie się tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha. Oprócz tego tłuszcze trans pogarszają wrażliwość komórek naszego ciała na insulinę, co w przyszłości może sprzyjać zaburzeniom gospodarki węglowodanowej [5]. Osoby cierpiące na cukrzycę, nieprawidłowy poziom glukozy na czczo, powinni ograniczyć spożywanie produktów, będących bogatym źródłem kwasów tłuszczowych trans. Dodatkowo kwasy te podwyższają poziom cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL, obniżając poziom cholesterolu HDL sprzyjając miażdżycy [1].

Opracowanie: Cezary Łuczyński

Bibliografia:

  1. Jarosz M. Praktyczny podręcznik dietetyki. Wyd. Instytutu Żywności i Żywienia. Warszawa 2010: 43, 48, 56, 71-72, 100, 165, 305.
  2. Mojska H. Czy istnieje potrzeba znakowania żywności zawartością izomerów trans kwasów tłuszczowych? Przem. Spoż. 2006; 11: 38-41.
  3. Paszczyk B, Żegarska Z, Borejszo Z. Skład kwasów tłuszczowych i izomerów trans kwasów tłuszczowych w wybranych wyrobach ciastkarskich. Żywność Nauka Technologia Jakość 2007; 4:55-56.
  4. Stender S, Dyeberg J, Bysted A i wsp. A trans world journey. Atheroscler. Suppl., 2006; 7: 47-52.
  5. Lopez-Garcia E, Schulze M B, Meigs J B i wsp. Consumption of trans fatty acids is related to plasma biomarkers of inflammation and endothelial dysfunction. J. Nutr., 2005; 135: 562-566.

Produkty funkcjonalne w żywieniu osób starszych

W ostatnich latach żywność funkcjonalna staje się coraz bardziej popularna na całym świecie. Jej definicja brzmi: żywność może być uznawana za funkcjonalną, jeżeli udowodniono jej korzystny wpływ na jedną lub kilka funkcji organizmu ponad efekt odżywczy, a jej działanie prozdrowotne powinno być udokumentowane badaniami naukowymi [1].

Charakterystyka żywności funkcjonalnej

Żywność funkcjonalna to powszechnie spożywana żywność, przeznaczona zasadniczo dla wszystkich konsumentów. Jednak może być ona kierowana do osób szczególnie jej potrzebujących, o zwiększonym zapotrzebowaniu na niektóre składniki odżywcze lub zagrożonych określoną chorobą.

Działanie żywności funkcjonalnej polega na poprawie stanu zdrowia oraz samopoczucia i/lub zmniejszenia ryzyka wystąpienia chorób. Największą grupę produktów zaliczanych do żywności funkcjonalnej na polskim rynku stanowią przetwory mleczarskie, a także soki i napoje z dodatkiem witamin, składników mineralnych, błonnika pokarmowego i inuliny [2].

Forma i działanie żywności funkcjonalnej

Żywność funkcjonalna winna spełniać wiele kryteriów. Powinna mieć tradycyjną formę, nie może być w postaci tabletek, kapsułek czy innych środków farmaceutycznych. Może być produkowana konwencjonalnymi metodami technologicznymi, choć dopuszczalne jest też stosowanie pewnych modyfikacji, dzięki którym możliwe jest otrzymanie produktów wzbogaconych w określone substancje aktywne biologicznie lub też pozbawionych związków o niekorzystnym działaniu [3]. W organizmie powinna podlegać procesom związanym z trawieniem, wchłanianiem oraz wykorzystaniem w procesach metabolicznych w taki sposób, jak żywność tradycyjna .

Podział żywności funkcjonalnej

W literaturze światowej najczęściej można spotkać podział żywności ze względu na jej przeznaczenie lub ze względu na skład. Biorąc pod uwagę przeznaczenie, żywność funkcjonalną można podzielić m.in. na zmniejszającą ryzyko wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego, zmniejszającą ryzyko powstawania nowotworów, zmniejszającą ryzyko rozwoju osteoporozy, dla niemowląt, dla kobiet w ciąży i karmiących, dla sportowców i dla osób w wieku podeszłym. Ze względu na skład żywność funkcjonalną można podzielić na: żywność wzbogaconą, wysokobłonnikową, energetyzującą, niskosodową, niskocholesterolową i pro biotyczną [4, 5].

Opracowanie: Ewa Brzozowska-Wicherek

Bibliografia 

[1] Krygier K. Żywność funkcjonalna – żywność XXI wieku, Przemysł Spożywczy 2002, nr 4: 2.

[2] Olędzka R. Nutraceutyki, żywność funkcjonalna – rola i bezpieczeństwo stosowania. Bromat. Chem. Toksykol. 2007, XL, 1-8.

[3] Sojkin B., Małecka M., Olejniczak T. i wsp. Konsument wobec innowacji produktowych na rynku żywności. Wyd. Uniwersytet Ekonomiczny, Poznań 2009.

[4] Brzozowska A. Żywność wygodna – wybrane problemy wartości odżywczej, Przemysł Spożywczy 1993, nr 9: 234.

[5] Kudełka W., Łobaza D. Charakterystyka żywności funkcjonalnej, Zeszyty Naukowe UEK 2007, nr 743: 91–120.

Dobre tłuszcze w diecie seniora

Dobre tłuszcze w diecie seniora na przykładzie siemienia lnianego i nasion szałwii hiszpańskiej

Stan odżywienia należy do najważniejszych czynników wpływających na jakość życia seniorów. Za choroby związane z wiekiem powszechnie uważa się demencję, choroby układu krążenia, cukrzycę, nowotwory, czy też choroby o podłożu psychicznym, dlatego też zasadnym jest zwrócenie szczególnej uwagi na rolę jakości i rodzaju tłuszczu w diecie seniora [1].

Nienasycone kwasy tłuszczowe – wyjątkowy składnik

Kwasy tłuszczowe omega 3 są niezbędne do utrzymania zdrowia i muszą być dostarczane wraz z dietą, ponieważ nie są wytwarzane w organizmie człowieka. Ich niedobór może powodować m.in. zmniejszenie ostrości wzroku, wolniejsze postępy w testach pamięci, zaburzenia funkcji poznawczych, słabszy rozwój funkcji psychomotorycznych, zaburzenia nastroju. Niższy poziom tłuszczów omega 3 stwierdzono także u osób z depresją [2].

Super żywność

Dobrym rozwiązaniem jako uzupełnienie codziennego menu osoby starszej jest siemię lniane, czyli nasiona lnu oraz nasiona szałwii hiszpańskiej, popularnie zwane nasionami chia, które są bogatym źródłem kwasów omega 3, błonnika pokarmowego oraz lignanów.

Dzięki wysokiej zwartości kwasów tłuszczowych omega 3 wspomagają pracę mózgu, poprawią ukrwienie narządu, co może chronić, bądź łagodzić przebieg choroby Alzhaimera. Dzięki znaczącej zawartości lignanów prawdopodobnie zmniejszają ryzyko rozwoju nowotworów hormonozależynych, m.in. raka piersi i jajnika. Powyższe związki stanowią o szerokim spektrum działania nasion lnu i szałwii hiszpańskiej [3,4].

 

Problemy zdrowotne seniorów

Siemię lniane oraz nasiona chia wykazują działanie ochronne w odniesieniu do ryzyka rozwoju cukrzycy oraz działają korzystnie i wspomagająco w leczeniu jej przebiegu. Powszechnie używane są jako produkt normalizujący pracę jelit, zapobiegają zaparciom oraz biegunkom, wykazują właściwości zmniejszające stężenie cholesterolu, dlatego też  mają pozytywny wpływ na prewencję chorób sercowo-naczyniowych.

Zaobserwowano także, że posiadają właściwości normalizujące ciśnienie tętnicze krwi u osób z nadciśnieniem tętniczym. Siemię lniane czy też szałwia hiszpańska korzystnie wpływają na organizm człowieka. Umiejętne wkomponowanie w dietę może przynieść wiele korzyści zdrowotnych oraz polepszyć jakość życia seniorów [5].

Opracowanie: Milena Romanik-Ciszkowska

Bibliografia:

  1. Marciniak – Łukasik Rola i znaczenie kwasów tłuszczowych omega-3. Żywności. Nauka. Technologia. Jakość, 2011; 6(79): 24-25
  2. Dudzisz-Śledź, A. Śledź, P. Jażdżewski Nienasycone kwasy tłuszczowe a zdrowie człowieka. Borgis-Medycyna Rodzinna 4/2006; s.78-81
  3. Dochniak, K. Ekiert Żywienie w prewencji i leczeniu choroby Alzhaimera i choroby Parkinsona. Prace Poglądowe Piel.Zdr.Publ. 2015; 5: 2: 199-208
  4. Ali N., Yeap S., Ho W., Beh B.K., Tan S.W., Tan S.G.: The Promising Future of Chia, Salvia hispanica L.J. Biomed. Biotechnol. 2012; ID 171956.
  5. J. Wawryka, A. Teodorczyk, Z. Zdrojewicz Zastosowanie lecznicze siemienia lnianego. Borgis-Medycyna Rodzinna 1/2017; s.41-47

Białko

Białko – dlaczego nie może go brakować w diecie seniora?

Białko stanowi jeden z głównych składników naszej diety. To kluczowy element budulcowy komórek, tkanek, narządów, czyli całego organizmu człowieka. Białko ulega w organizmie ciągłym przemianom, bierze udział w wielu skomplikowanych procesach metabolicznych. Jego niedobór, szczególnie w wieku podeszłym negatywnie wpływa na zdrowie, może obniżać odporność, zwiększać ryzyko wielu chorób i powodować tzw. zespół słabości.

Rola białka w organizmie

Białko nie tylko buduje nasz organizm. Jest także składnikiem enzymów, które biorą udział np. w trawieniu pokarmu. Komórki układu odpornościowego również są białkami. Podobnie hemoglobina, która odpowiada za transport tlenu. Prawidłowy proces widzenia także nie byłby możliwy bez specyficznych białek. Wchodzą także w skład hormonów. Bez tego składnika nie byłby możliwy wzrost włosów, paznokci czy odbudowa naskórka i gojenie ran.

Co ma wspólnego spożycie białka z uściskiem ręki?

W diecie osób starszych często brakuje białka. Przyczynia się do tego przede wszystkim znacznie mniejsze spożycie żywności, a tym samym niska kaloryczność diety. Niedobór białka w diecie, a także zbyt mała liczba kalorii może przyczynić się do nieodżywienia i tzw. zespołu słabości.

Niezamierzona utrata masy ciała obserwowana u seniora czy obniżona siła mięśniowa oceniana siłą uścisku dłoni, to tylko wybrane elementy wykorzystywane do postawienia diagnozy zespołu słabości. Optymalna podaż białka w diecie zapobiega utracie masy mięśniowej i zaniku mięśni, czyli sarkopenii. Zmniejszenia masy mięśni związanego ze starzeniem się nie można całkowicie zahamować, ale zjawisko to można spowolnić, właśnie przez zapewnienie odpowiedniej podaży białka w diecie osoby starszej.

Ile białka powinni spożywać seniorzy?

Aktualnie dla seniorów rekomenduje się spożycie białka na poziomie 1-1,2 g na kg mc, co oznacza, że 70-letnia seniorka o wadze 60 kg powinna spożywać około 70 g białka na dzień. Głównym źródłem białka w diecie są różne gatunki mięs, ryby, jaja, mleko i jego przetwory, a także rośliny strączkowe. Warto podkreślić, że białko pochodzenia roślinnego nie zawiera wszystkich niezbędnych aminokwasów, a także jest trudniej strawne, dlatego też komponując dietę dla osoby starszej należy zwrócić uwagę na źródła zwierzęce protein. Zawartość białka w typowych porcjach żywności przedstawiono w tabeli 1.

Tabela 1. Zawartość białka w wybranych produktach spożywczych.

Produkt Zawartość białka
Plaster szynki 3,5 g
Jajko kurze 7 g
Podudzie kurczaka 15 g
Szklanka mleka 7,5 g
Łyżka jogurtu 1 g
Plaster sera żółtego 4 g
1 łyżka twarogu 3,5 g
1 łyżka zielonej soczewicy 1,5 g

Probiotyki w diecie

Probiotyki a zdrowe jelita osób starszych

Już w czasach starożytnych zalecano fermentowane napoje mleczne na dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Jednak dopiero w XX wieku zdobywca nagrody Nobla, rosyjski naukowiec Miecznikow, który zajmował się odpornością, rozpoczął badania nad bakteriami fermentacji mlekowej. Zaobserwował on, że bakterie powstałe w mleku zsiadłym i innych produktach fermentowanych (kapuście, ogórkach, kefirze) osiedlają się w jelitach człowieka. Naukowiec ten promował spożycie mlecznych napojów fermentowanych i podkreślał, że bakterie fermentacji mlekowej pozytywnie wpływają na zdrowie człowieka.

Dziś, nie ma już wątpliwości, że mikroflora jelit wpływa na funkcjonowanie całego organizmu, nie tylko na układ pokarmowy.

Kiedy bakteria jest probiotykiem?

Bakteria może być określana mianem „probiotyk”, wyłącznie pod warunkiem udokumentowanego naukowo korzystnego oddziaływania na zdrowie. Warto podkreślić, że działanie probiotyczne danej bakterii odnosi się tylko do danego szczepu, który był testowany, a nie do gatunku czy rodzaju bakterii. Z uwagi na to, nie wszystkie bakterie fermentacji mlekowej są probiotykami.

Co mają wspólnego jelita z odpornością?

Niewielu z nas zdaje sobie sprawę, że ważna część układu odpornościowego znajduje się w jelitach. Umiejscowione są w nich tzw. kępki Peyera i grudki limfatyczne, zawierające m.in. limfocyty B i T oraz inne komórki stanowiące część układu immunologicznego. Nawet 70% komórek odpornościowych związanych jest właśnie z naszymi jelitami. Probiotyki mają za zadanie poprawiać działanie układu immunologicznego.

Szczepy bakterii probiotycznych stanowią także barierę dla patogenów szkodliwych, a także hamują ich rozwój. Zapobiegają zakażeniom jelit. Wykazują działanie przeciwalergiczne i antynowotworowe. Co więcej, obniżają stężenie cholesterolu, a także obniżają ciśnienie tętnicze. Biorą udział w produkcji witamin B1, B2, B12 i K. Bakterie probiotyczne odgrywają niezwykle ważna rolę w regulacji motoryki przewodu pokarmowego, dlatego stosowane są w leczeniu zaparć.

Źródła probiotyków

Tak jak powyżej wspomniano, probiotykiem możemy nazywać tylko określone szczepy bakterii (np. L. rhamnosus GG, Lactobacillus reuteri DSM-17938). Dlatego też na opakowaniu produktu, który zawiera te korzystne drobnoustroje znajduje się stosowna informacja. Obecnie probiotyki odnajdziemy przede wszystkim w suplementach diety, a także w żywności funkcjonalnej, która wykazuje pozytywny efekt prozdrowotny. W dobre bakterie wzbogacane są m.in. jogurty, mleko, sery, fermentowane kiełbasy, soki, a także produkty zbożowe, m.in. pieczywo, musli i kaszki.

Zmysł węchu i smaku

Jak się zmienia węch i smak wraz z wiekiem?

Wraz z upływem czasu, w naszym organizmie zachodzi wiele zmian. Należy jednak zaznaczyć, że starzenie się organizmu jest procesem całkowicie fizjologicznym i nikt z nas się przed nim nie uchroni. A rozpoczyna się już pomiędzy 30 a 40 rokiem życia. Stopniowo pogarsza się wydolność i funkcjonowanie naszych narządów, co może przyczyniać się do wystąpienia różnych zaburzeń i chorób.

Ponad połowa osób po 80 r.ż. ma zaburzenia węchu

Wraz z wiekiem pogarsza się funkcjonowanie nie tylko zmysłu wzroku czy słuchu, ale również odczuwanie węchu i smaku. Największą wrażliwość na zapachy mamy między 30 a 50. r.ż., po 7 dekadzie życia węch znacznie się pogarsza i mogą pojawić się znaczne trudności w rozróżnianiu poszczególnych zapachów. W wyniku starzenia się organizmu zachodzą zmiany w powierzchni nabłonka węchowego. Nasz organizm traci zdolności naprawcze i aktywnych receptorów odbierających zapachy jest coraz mniej. Podobnie dzieje się na powierzchni języka – zmniejsza się liczba kubków smakowych, za pomocą których odczuwamy różne smaki potraw.

Do zaburzeń węchu i smaku mogą przyczyniać się także niedobory żywieniowe, m.in. białka, kwasu foliowego, witaminy D, A i C czy cynku. Ubytki w uzębieniu, niedopasowane protezy zębowe, problemy z żuciem pokarmu także znacznie pogłębiają ten problem w populacji osób starszych.

Zaburzeń węchu i smaku nie można lekceważyć

Nieprawidłowe rozróżnianie zapachów i smaków może prowadzić do zmiany preferencji smakowych osób w wieku podeszłym, zaburzenia apetytu, a tym samym do niedożywienia i znacznego pogorszenia stanu zdrowia. Poza tym badania pokazują, że seniorzy cierpiący na dysfunkcję zmysłu węchu i smaku znacznie gorzej oceniają jakość swojego życia i nie czują się nim usatysfakcjonowani.

Utrata węchu – jedna z pierwszych oznak choroby Parkinsona

Choroba Parkinsona jest jedną z najczęściej występujących chorób neurodegeneracyjnych w wieku podeszłym. Badania pokazały, że zaburzenia węchu, powstające na skutek zmian w opuszce węchowej, mogą stanowić jeden z najwcześniej zauważalnych symptomów choroby Parkinsona. A warto podkreślić, że dysfunkcja zmysłu węchu występuje nawet u 90% chorych na Parkinsona. Dlatego też zaburzeń w odczuwaniu zapachów nie należy lekceważyć, szczególnie w przypadku osób w wieku podeszłym. Wszelkie dysfunkcje najlepiej skonsultować z lekarzem.

justo Phasellus luctus risus. ut in libero pulvinar